zwucowanje  2 / Übung 2

rozmějuce cytanje / verstehendes Lesen

Cytański test ma tśi źěle. Wy cytaśo krotke informacije, dlejšy artikel a anonse. K tekstam słušaju nadawki.

Naklikniśo pšawe wótegrono!

źěl 1 / Teil 1

 

Sćo w prědnem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym se zachopijo drugi źěl. Gaž sćo wšykne tśi źěle absolwěrowali, zgónijośo wuslědk.

Cytajśo nejpjerwjej nadpisma. Cytajśo pótom teksty 1 do 5. Rozsuźćo, kótare nadpismo góźi se nejlěpjej ku kótaremu tekstoju. Smějośo kužde nadpismo jano jaden raz wužywaś. (fünf Texten die passende Überschrift zuordnen; jede Überschrift nur einmal verwenden.)

 

 

0

tekst 1

Wuknice Dolnoserbskego gymnaziuma su se cora wuspěšnje wobźělili na regionalnem volleyballowem finalu w Drjowku a sebje wudobyli w starstwowej klasy I druge městno. Dobra atmosfera jo se kněžyła pśi graśu pśeśiwo grajarkam Pówołańskeje šule z Kalawy, kótarež su dobyli na chóśebuske źowća 3:0. Wósebnje zapśimujuce jo było kóńcne graśe pśeśiwo nowemu Ewangelskemu gymnaziumoju w Chóśebuzu. Pśed 60 woglědarjami su prezentěrowali fairnu partiju z dosć wjele šansami za serbske mustwo. Weto jo na kóńcu serbske mustwo 2:4 zejgrało.

tekst 2

Chtož co aktiwnje sportowaś, pšaša se na zachopjeńku cesto, kótara sportowa družyna jo za njogo ta pšawa. Wažny jo teke pšawy pensum. How někotare pórucenja sportowego terapeuta: Idealny treningowy pensum su tśi sportowe aktiwity wob tyźeń. Nejlěpjej wupytajoš sebje dwě “suchej” (na pśikład kólasowanje) a jadnu “mokšu” (plěwanje). Kak dejš aktiwity wuzwóliś? Ako zachopjeńkaŕ njetreněrujśo tenis abo squash, dokulaž spěšne gibnjenja zgibadłow śěło wjelgin póśěžuju. Pórucyjom walking, kólasowanje a plěwanje.  

słownick:

zgibadło - Gelenk
gibaś – bewegen/beugen

tekst 3

“Bus wuměłstwa” pśepšosyjo swětki drugi raz na wótekšyśe historiskeje dolnołužyskeje kulturneje sceny. Wósebne buse jězdźe mjazy jadnotliwymi městnami a wóze woglědarjow k wuměłcam a wustajeńcam. Prezentacije budu w Chóśebuzu, Baršću, Zelenej Górje a prědny raz teke w Nowem Rogowje. W busach dolabuju zajmce pó droze źiwadło, performance a muziku. Busowa jězba buźo stakim dožywjeńska jězba. Kombitiket wopśimjejo jězby a woglěd wustajeńcow. Wuměłce wótwóriju swóje ateljeje.

tekst 4

Kamjeńska měsćańska biblioteka se pomjenijo wótněnta zasej Lessingowa. Na zarědowanju “Lessing, cytaś, pisaś” we wobłuku Lessingowych dnjow su pósćili knigłowni znowa stare mě. Biblioteka w rodnem měsće basnikarja jo nosyła jogo mě mjazy 1945 a 1994. Pótom su ju pśemjenili na “měsćańsku”. Měsćańska biblioteka G. E. Lessinga jo źělona do biblioteki za dorosćonych a za źiśi a ma někak 1800 registrěrowanych cytarjow, z nich 53 % źiśi a młodostnych.

tekst 5

Sobotu jo premjera lěśojskego pśedstajenja Serbskego ludowego ansambla. Na Georgowej twardnicy w Grodku wócakujo wjelikich a małych pśiglědowarjow zajmny spektakel z orchestrom, baletom a chorom. Na dyrdakojskej inscenaciji wó lubosći dožywijo publikum mimo spiwow a rejow wjele žortnych scenow. Zmužne wuběźowanje na kónjach zawěsće teke njepóbrachujo. Zarědowanje wótměwa se pód gołym njebjom a pśesunjo se pśi špatnem wjedrje wó jaden tyźeń.

?
źěl 2 / Teil 2

 

Sćo w drugem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym zachopijo se tśeśi źěl. Gaž sćo wšykne tśi źěle absolwěrowali, zgónijośo wuslědk.

Cytajśo nejpjerwjej nadawki 6 do10. Pótom cytajśo artikel. Naklikniśo pšawe wótegrono. Rěd nadawkow njewótpowědujo stawnje rědoju teksta. (zu einem Text fünf richtige Antworten anklicken; die Reihenfolge der Aufgaben entspricht nicht immer dem Aufbau des Textes)

 

 

0

Nowe žydojske žywjenje w Chóśebuzu

© Thomas Kläber

 

Žydojska wósada w Chóśebuzu ma wót 2014 swóju synagogu wesrjejź města w něgajšnej ewangelskej Grodowej cerkwi. Z pódpěru kraja Bramborska jo se cerkwja na synagogu pśetwóriła. Synagoga jo wšyknym zajmcam wótwórjona a pśistupna. W pśedsedarstwje chóśebuskeje žydojskeje wósady źěła pěś mužow. Jaden z nich jo pěśźasetlětny Simon Shkolnik, ceptaŕ nimšćiny za wukrajnikow na ludowej uniwersiśe. Źěło ako ceptaŕ se jomu wjelgin spódoba, dokulaž póznajo stawnje zasej nowych luźi a jich familijowe stawizny.

Tencasna chóśebuska žydojska wósada jo eksistěrowała až do 1938. Tegdy jo měła 397 cłonkow, mjazy nimi su byli gójce, pšawizniki, wědomnostniki abo pśekupce. W Kristalowej nocy, 9. nowembra 1938, jo se teke synagoga w Chóśebuzu wót nacionalsocialistow wótpaliła a z tym znicyła žydojska wósada. Pó zakóńcenju wójny 1945 jo było jano hyšći 12 cłonkow žydojskeje wósady žywych.

Źinsa ma žydojska wósada w Chóśebuzu wokoło 350 wěrjecych. Wšykne su se pśesedlili do Nimskeje z něgajšnego Sowjetskego zwězka. Chóśebuska žydojska wósada wiźi se ako nabóžne zgromaźeństwo, kótarež se w prědnem rěźe stara wó žydojske nabóžne žywjenje. K tomu słuša pósrědkowanje tradicijow a stawiznow žydojstwa. “Mamy žywe wósadne žywjenje. Swěśimy w synagoze wósebne žydojske swěźenje ako sabat (źeń wódychanja) kuždy pětk a sobotu. Nejwažnjejšy swěźeń žydojskego lěta jo jom kipur (źeń wujadnanja). Z nim kóńcy se źaseśdnjowny cas lutosći (pokuty), źož wujadnajomy se ze wšyknymi, kenž smy w běgu lěta zranili abo rozgniwali. Swěźeń rošhašana (Nowe lěto) trajo dwa dnja a spomina na to, až Bog jo stwórił zemju a Adama. Bilancěrujomy swóje moraliske a nabóžne statki zachadnego lěta a módlimy se za dobry pśichod”, wulicyjo Simon Shkolnik. Wósada se teke angažěrujo na socialnem a kulturnem pólu. Tak zarědujo južo 15 lět tak pomjenjonu “njeźelsku šulu”. Tam woplěwaju žydojske tradicije, nałogi a žydojske wuměłstwo. Mimo togo źo wó wjelestronske spěchowanje źiśi. Momentanje maju slědujuce pśedmjaty: rušćinu, muziku, baslenje, žydojske reje, zakładne znaśa hebrejšćiny, blidowy tenis a computerowe kurse. Organizěruju se teke starjejšyńske kurse wó kubłanju źiśi.

słownick:

wujadnanje – Aussöhnung
lutosć - Reue
pokuta – Buße

?
1

Chóśebuz ma synagogu, kótaraž

?
2

Cłonki źinsajšneje žydojskeje wósady

?
3

Simon Shkolnik je ...

?
4

Žydojski swěźeń jom kipur

?
5

Žydojska wósada glěda na tradicije a

?
źěl 3 / Teil 3

 

Sćo w tśeśem źělu wótrězka cytanje. Dopołniśo nadawki a klikniśo pótom na „Weiter“. Za tym zgónijośo wuslědk wótrězka cytanje.

Cytajśo nejpjerwjej situacije 11 do 20. Pótom cytajśo anonse. Rozsuźćo, kótara anonsa góźi se nejlěpjej ku kótarej situaciji. Smějośo kuždu anonsu jano jaden raz wužywaś. (zehn Situationen die passende Anzeige zuordnen; jede Anzeige nur einmal verwenden)

 

0
?